"विद्यार्थ्यांचं भविष्य वाचवा... कारण उद्याचा भारत आजच्या विद्यार्थ्यांच्या स्वप्नांवर उभा आहे."

आज सोशल मीडियावर काही मिनिटांचे व्हिडिओ आपल्याला विचार करायला भाग पाडतात. त्यातील एक साधा पण खोल संदेश असा आहे की...कर्माचा हिशोब कधीच चुकत नाही. आज आपण जे पेरतो, उद्या त्याचंच फळ समाजाला आणि पुढच्या पिढीला भोगावं लागतं.

हा विचार केवळ एखाद्या व्यक्तीपुरता मर्यादित नाही; तो शासन, समाज, पालक, शिक्षक आणि प्रत्येक नागरिकाला लागू होतो.

आजचा विद्यार्थी फक्त पुस्तकांशी झुंजत नाही. तो स्पर्धा, बेरोजगारी, परीक्षांमधील अनिश्चितता, मानसिक ताण आणि भविष्याच्या भीतीशीही लढतो आहे. अशा परिस्थितीत जेव्हा शिक्षणव्यवस्थेतील त्रुटी समोर येतात, तेव्हा त्याची किंमत लाखो विद्यार्थ्यांना मोजावी लागते.

अशा वेळी काही लोक स्वतःसाठी नाही, तर समाजासाठी आवाज उठवतात. सोनम वांगचुक यांचं नाव त्यापैकी एक म्हणून अनेकदा घेतलं जातं. त्यांनी अनेक प्रसंगी तरुणांच्या, शिक्षणाच्या गुणवत्तेच्या, पर्यावरणाच्या आणि पुढच्या पिढ्यांच्या भविष्यासंदर्भात चिंता व्यक्त केली. त्यांचा संदेश इतकाच होता की आज आपण घेतलेले निर्णय उद्याच्या मुलांचं आयुष्य घडवणार किंवा बिघडवणार आहेत.

ही लढाई कोणत्याही एका व्यक्तीची नसते. ती प्रत्येक त्या विद्यार्थ्याची असते जो प्रामाणिकपणे अभ्यास करतो आणि न्याय्य संधीची अपेक्षा ठेवतो.

जर एखादा विद्यार्थी दिवस-रात्र अभ्यास करत असेल, पण व्यवस्थेतील चुका, गैरव्यवहार किंवा दुर्लक्षामुळे त्याच्या मेहनतीवर पाणी फिरत असेल, तर तो फक्त त्या विद्यार्थ्यावर झालेला अन्याय नसतो; तो संपूर्ण देशाच्या भविष्यावर झालेला अन्याय असतो.

याच ठिकाणी त्या व्हिडिओचा संदेश अधिक अर्थपूर्ण वाटतो. कर्माचं चक्र शांत असतं, पण अचूक असतं. आज जर विद्यार्थ्यांचा आवाज दुर्लक्षित केला, त्यांच्या प्रश्नांकडे पाठ फिरवली किंवा त्यांच्या भविष्याशी तडजोड केली, तर त्याचे परिणाम उद्या संपूर्ण समाजाला भोगावे लागू शकतात.

एका देशाची खरी प्रगती उंच इमारतींमध्ये नसते; ती गुणवत्तापूर्ण शिक्षणात, प्रामाणिक व्यवस्थेत आणि आत्मविश्वासाने उभ्या असलेल्या विद्यार्थ्यांमध्ये असते.

आज प्रत्येकाने स्वतःला एक प्रश्न विचारण्याची वेळ आली आहे,

आपण आपल्या मुलांसाठी कसा देश तयार करत आहोत? असा देश, जिथे मेहनतीला न्याय मिळतो, की असा देश, जिथे प्रामाणिकपणापेक्षा व्यवस्था मोठी ठरते?

वेळ निघून जाते, सत्ता बदलते, पदं बदलतात; पण एका पिढीचं हरवलेलं भविष्य सहज परत मिळत नाही.

विद्यार्थ्यांसाठी आवाज उठवणारा प्रत्येक माणूस हा फक्त आंदोलन करत नसतो; तो उद्याच्या भारतासाठी प्रश्न विचारत असतो. आपण त्या प्रश्नांकडे दुर्लक्ष करू शकतो, पण त्यांचे परिणाम टाळू शकत नाही.

म्हणूनच आज गरज आहे ती दोषारोपांची नाही, तर जबाबदारी स्वीकारण्याची. कारण कर्माचा न्याय उशिरा होऊ शकतो, पण तो कधीच चुकत नाही. आणि विद्यार्थ्यांचं भविष्य सुरक्षित ठेवणं हे कोणत्याही समाजाचं सर्वात मोठं चांगलं कर्म असतं.

© महेश मधुकर चव्हाण – सर्वाधिकार राखीव.